Εισαγωγικό σημείωμα
Οι θέσεις που ακολουθούν δεν αποτελούν ένα τυχαίο σύνολο διακηρύξεων, ούτε ένα ιδεολογικό μανιφέστο προς κατανάλωση. Συνιστούν την συμπύκνωση μιας μακρόχρονης θεωρητικής και πολιτικής επεξεργασίας στο εσωτερικό του εγχειρήματος του Shades, το προϊόν της συλλογικής συζήτησης, αντιπαράθεσης και κριτικής αναμέτρησης με την ιστορική εμπειρία του κομμουνιστικού κινήματος, τα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και συνολικά με τις αντιφάσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας.
Οι θέσεις αυτές λειτουργούν ως ένας βασικός θεωρητικός προσανατολισμός του εγχειρήματος και ως η βασική στρατηγική μας πυξίδα: σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ένα δόγμα, αλλά μια αρνητική χαρτογράφηση ενός πεδίου αγώνα που διαπερνάται από την ανάγκη κατάργησης του καπιταλιστικού υπάρχοντος. Αποτελούν σημείο αναφοράς για όσες και όσους επιθυμούν να συμμετέχουν ενεργά στο εγχείρημα — όχι με όρους ιδεολογικής ταύτισης, αλλά με όρους συνειδητής στράτευσης σε μια διαδικασία υλιστικής κριτικής από την σκοπιά της διαλεκτικής, αυτοαναστοχασμού και πρακτικής ρήξης με τις κυρίαρχες μορφές σκέψης, πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης.
Στις Εννέα Θέσεις, ο κομμουνισμός δεν νοείται ως ένα ιδεώδες, ούτε ως μια ηθική αφήγηση ή ένα πολιτικό πρόγραμμα, αλλά ως η πραγματική κίνηση που απορρέει από τις υλικές αντιφάσεις της καπιταλιστικής κοινωνίας· ως διαδικασία αρνητικότητας απέναντι στις κατηγορίες της αξίας, της αφηρημένης εργασίας, της εθνικής λαϊκής κοινότητας και της φετιχοποιημένης προόδου. Οι θέσεις αυτές συγκροτούν ένα θεωρητικό εργαλείο για τη αποδόμηση των αυταπατών — τόσο των αστικών όσο και των ψευδο-αντικαπιταλιστικών — και για τη χάραξη μιας προοπτικής που επιμένει στη δυνατότητα και τον ορίζοντα μιας χειραφετημένης ζωής πέρα από τα όρια του καπιταλιστικού υπάρχοντος.
υσ: Τις επόμενες μέρες θα προστεθεί και η βιβλιογραφία που χρησιμοποιήσαμε.
Shades Aufbau | Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση
[1]
Ο κομμουνισμός δεν είναι μια ιδεολογία, ούτε ένα ηθικό πρόταγμα, ή ένα πολιτικό πρόγραμμα θέσεων παγιωμένων προς εφαρμογή. Ο Κομμουνισμός δεν είναι ένα ιδεώδες προς το οποίο θα πρέπει να προσανατολιστεί η πραγματικότητα. Ο κομμουνισμός είναι η πραγματική κίνηση των καταπιεσμένων που επιβάλλεται εξαιτίας της αντικειμενικής τους θέσης στην καπιταλιστική κοινωνία. Για εμάς, Κομμουνισμός είναι η αναγκαιότητα για την κατάργηση του καπιταλιστικού υπάρχοντος, και πάντα θα αποτελεί τέτοια όσο υφίστανται οι κεφαλαιοκρατικές παραγωγικές σχέσεις. Για το ξεπέρασμα των δεδομένων παραγωγικών σχέσεων είναι αναγκαία η συνολική κριτική του καπιταλιστικού υπάρχοντος. Εργαλείο σε αυτή την απόπειρα παραμένει η υλιστική κριτική της πραγματικότητας η οποία δεν παρέχει στους καταπιεσμένους κάποια ιδεολογική παρηγοριά για την ελευθερία, αλλά τον τρόπο εκείνο για την κατανόηση των υλικών συνθηκών στις οποίες ζουν. Η υλιστική κριτική δεν είναι η μεταφυσική ερμηνεία της ιστορίας, αλλά η μεταβαλλόμενη εικόνα του κόσμου, όπως αυτή εξελίσσεται σε συνάρτηση με την πρακτική προσπάθεια για την καλυτέρευσή του (Μαξ Χορκχάιμερ).
[2]
Η ανάγκη κατάργησης της καπιταλιστικής πραγματικότητας δεν προκύπτει από τον ουρανό αλλά από τις ίδιες τις πραγματικές συνθήκες που παράγει ο ταξικός ανταγωνισμός μέσα στην καπιταλιστική παραγωγή, εκεί όπου η εργατική πλειοψηφία είναι αναγκασμένη να πουλά στο κεφάλαιο την εργατική της δύναμη, σε μια μειοψηφία που εξουσιάζει τα μέσα παραγωγής. Ξεπηδάει μέσα από τους ίδιους τους χώρους της καπιταλιστικής παραγωγής εκεί όπου η πραγματικότητα για τα προλεταριακά υποκείμενα δεν είναι τίποτα άλλο από τον χώρο εργασίας τους, της πώλησης της εργατικής τους δύναμης στο Κεφάλαιο. Πηγάζει από την ανάγκη των καταπιεσμένων για χειραφέτηση από την έννοια της παραγωγής, την ανάγκη που υπάρχει για ελεύθερη κοινωνική συναναστροφή και ανάπτυξη των πνευματικών τους δυνατοτήτων, όπου η κοινωνική δυναμική δεν θα ξεχωρίζει από την πολιτική μορφή.
[3]
Το άνοιγμα του δρόμου για αυτή την υπέρβαση θα γίνει με την προλεταριακή επαναστατική διαδικασία που στην πορεία της εδραίωσης της θα πραγματώνει την εκμηδένιση των τάξεων μετά την συντριβή των καπιταλιστικών σχέσεων και της ολοκλήρωσης της νίκης της επί της εξουσίας του καπιταλιστικού κράτους και των μηχανισμών του (κατασταλτικών και ιδεολογικών). Όπως γράφει και ο νεαρός Μαρξ, η Ελευθερία αρχίζει εκεί που σταματά η αναγκαιότητα, εκεί που η εργασία δεν μετατρέπεται σε εμπόρευμα. Όταν η αφηρημένη εργασία αντικατασταθεί από την εργασία, η οποία έχει στο επίκεντρο τις ανθρώπινες ανάγκες και όχι το Κεφάλαιο, εκεί μπορούμε να μιλάμε για την αυγή της πραγματικής ιστορίας της ανθρωπότητας.
[4]
Η συνολική αλλαγή της πραγματικότητας πραγματώνεται χρησιμοποιώντας τα μέσα που η ίδια μας παρέχει. Σε κάθε περίπτωση, ένα κοινωνικό ιδεώδες ή ένα αφηρημένο δέον στο οποίο θα έπρεπε να την κάμψουμε και να της δώσουμε το σχήμα του (ο κομμουνισμός ως ιδεολογία) κρίνεται μη ρεαλιστικό και τελικά άχρηστο για τους προλεταριακούς – κοινωνικούς αγώνες του σήμερα. Οι στόχοι μας δεν στρέφονται γύρω από την αναζήτηση ενός τρόπου ζωής ή μιας ηθικής στάσης.
[5]
Στόχος μας δεν είναι η δημιουργία νησίδων «κομμουνισμού» εντός των καπιταλιστικών συνθηκών, αλλά να εστιάζουμε στους αγώνες της καθημερινής ζωής και τη δημιουργία νέων κοινωνικών σχέσεων που να συντείνουν στην κατάργηση – ανατροπή της καπιταλιστικής κοινωνίας. Το ότι απορρίπτουμε την ανεδαφική ιδέα των νησίδων του «κομμουνισμού» εντός της καπιταλιστικής κοινωνίας, που άλλωστε όπου δοκιμάστηκε απέτυχε παταγωδώς, δεν σημαίνει ότι δεν παλεύουμε για την παραπέρα διεύρυνση των υποδομών και των κοινωνικών χώρων που είναι πραγματικά μια ανάσα για τις πολιτικές θεωρητικές ζυμώσεις και την σύσφιξη των σχέσεων των καταπιεσμένων, κυρίως της προλεταριακής νεολαίας σε μια εποχή που ειδικά με και μετά την έναρξη του εγκλεισμού της καραντίνας και της εποχής του κορονοϊού, οι ανθρώπινες σχέσεις βρίσκονται σε μεγάλο τέλμα. Τέτοιες υποδομές και κοινωνικοί χώροι είναι μια ουσιαστική συμβολή κόντρα στην αποξένωση. Όμως, το όραμά μας για τη ριζοσπαστική αλλαγή της κοινωνίας, για εκείνο που εμείς αποκαλούμε κομμουνισμό, πηγάζει απ’ τις δεδομένες υλικές αντικειμενικές συνθήκες απ’ τις οποίες τρέφεται αλλά και τις οποίες παράγει ο καπιταλισμός και τις ριζοσπαστικές ανάγκες που αυτές γεννούν.
[6]
Για μας ο άνθρωπος δεν κατέχει κάποια καθαρή, καλή ή κακή φύση από την οποία σήμερα αποκλίνει και πρέπει να τον επαναφέρουμε. Η ουσία του ανθρώπου είναι η “υλική” πραγματικότητα του σε ένα ορισμένο στάδιο εξέλιξής του και μεταβάλλεται μέσω της κοινωνικής πρακτικής, επανανοηματοδοτώντας τις ιδέες και τις σχέσεις που τους συνδέουν, μεταβάλλοντας την οργάνωση της κοινωνίας, τους υλικούς όρους επιβίωσής του. Με κατεύθυνση τον τερματισμό – ανατροπή της εκμεταλλευτικής κοινωνίας, την εγκαθίδρυση της αταξικής κοινωνίας, επαναπροσδιορίζουμε την έννοια της ουτοπίας προσπαθώντας να την αποφορτίσουμε από το καθαρά αρνητικό περιεχόμενο που της προσδίδεται. Για μας η «Κομμουνιστική Ουτοπία» δεν αποτελεί έναν άμεσο στόχο προς εφαρμογή και ρεαλιστική κατάσταση στη σύγχρονη κοινωνία παρά μόνο δίνει μια κατεύθυνση λειτουργώντας ως πυξίδα για τις σχέσεις, τις θέσεις και τη πρακτική που ακολουθούμε στον μακρύ δρόμο για την κοινωνική χειραφέτηση.
[7]
Ο δρόμος για την πραγμάτωση αυτής της δυνατότητας (Κομμουνισμού) δεν μπορεί ν’ ανοίξει δίχως το συνολικό ξεσκέπασμα αυτών που στο όνομα του «κομμουνισμού» προάγουν κυρίαρχες εκδοχές αναπαράστασης ενός “αντικαπιταλιστικού” εθνο-λαϊκού κοινοτισμού οι οποίες αφήνουν άθικτες τις βασικές κατηγορίες του καπιταλισμού, ούτε αναφέρονται στην προοπτική της ανατροπής του καπιταλιστικού σχηματισμού, αλλά ανάγουν το λαό σ’ ένα υποκείμενο το οποίο πραγματώνει την εξουσία του όταν καταφέρει να συσπειρωθεί σε μία αόριστη και αφηρημένη «κοινότητα». Πρόκειται για μία υπερταξική ιδεολογία η οποία δεν αναγνωρίζει την ουσιώδη σημασία της ταξικής διαίρεσης της κοινωνίας και αφήνει, επίσης, έξω απ’ την ανάλυσή της και τον κατασκευασμένο «Άλλο», εκείνον που δεν χωράει στην δική τους κοινότητα. Έτσι, αφήνει στην πραγματικότητα άθικτο τον καπιταλισμό, αφού του εναντιώνεται μόνο σ’ ένα αφηρημένο επίπεδο ιδεών και τρέφει, εν τέλει, ιδεολογικά την συγκρότηση των εθνικών καπιταλιστικών σχηματισμών και την σφυρηλάτηση της Εθνικής Λαϊκής Κοινότητας. Τα όρια του Διαφωτισμού, η αθέτηση των ούτως ή άλλως υποκριτικών υποσχέσεών του περί «χειραφέτησης του ατόμου» αλλά και τα όποια όρια του ίδιου του μαρξισμού – και του εγκλωβισμού του – στα ιδεολογικά πλαίσια της αστικής νεωτερικής πραγματικότητας, αποτελούν πεδία άσκησης κριτικής.
[8]
Το κεφάλαιο αποτελεί την συνολική υπαγωγή όλου του κόσμου στην έρημο της εκμεταλλευτικής σχέσης. Κομμουνισμός σημαίνει μια στρατηγική αποδέσμευση από το εννοιολογικό σύστημα της προόδου, της “ευτυχίας” και της “καλής ζωής”. Η πληθώρα παραγωγής εμπορευμάτων που κατανέμονται στις μάζες δεν έφεραν κανενός είδους ευτυχία,αντιθέτως αυτός ο σωρός εμπορευμάτων, αυτό που σήμερα παρουσιάζεται ως πλούτος του πολιτισμού δεν είναι τίποτα άλλο από την συλλογική οργάνωσης της δυστυχίας.
[9]
Δίχως αμφιβολία στις μέρες μας, όπως και στις προηγούμενες ιστορικές φάσεις της καπιταλιστικής κοινωνίας, για παράδειγμα κατά την διάρκεια του ψυχρού πολέμου, ζούμε μέσα σε συνθήκες γενικευμένου αντικομμουνισμού. Σήμερα, αυτός ο αντικομμουνισμός, εκφράζεται και μέσα από την κυριαρχία της μεταμοντέρνας ιδεολογίας, του άκριτου σχετικισμού και του περιχαρακωμένου ακαδημαϊσμού, όπου η επαναφορά ακόμα και της λέξης κομμουνισμός και ιδιαίτερα ως μια απόπειρα επανοηματοδότησης και αποϊδεολογικοποίησής του, ως της πραγματικής κίνησης που καταστρέφει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων, φαντάζει μια αναχρονιστική απόπειρα. Σε μια εποχή που η «νέα θρησκεία» μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης είναι η μοιρολατρία και το τέλος της ιστορίας, η επαναφοράς της συζήτησης είναι για εμάς ένα κρίσιμο ζήτημα. Επιμένουμε και κρατάμε τον κομμουνισμό ως τη δική μας παρακαταθήκη για το τώρα, ως τον δικό μας στρατηγικό στόχο, όχι άκριτα και σε καμιά περίπτωση δίχως την άσκηση κριτικής στα όρια του παραδοσιακού μαρξισμού και του ιστορικού προλεταριακού κινήματος. Άλλωστε, αυτός ο ιστορικός κύκλος στον 20αι του προλεταριακού ανταγωνισμού έχει κλείσει οριστικά και δυστυχώς έχει κλείσει με μια συντριπτική ήττα προς όφελος της καπιταλιστικής κυριαρχίας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα να ξεκινήσει μια νέα εποχή για την ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού κινήματος στον 21αι και αυτό γιατί οι ίδιες οι υλικές συνθήκες ανοίγουν τον δρόμο για κάτι τέτοιο. Αυτό δεν θα συμβεί δίχως την κατάδυση στο ιστορικό βάθος όλων των τάσεων του ιστορικού κομμουνιστικού και προλεταριακού κινήματος του 20αι.
